Marka Bekçisi

Pazaryerinde Taklit Ürün: Delil Nasıl Toplanır? (2026)

· 03 Eylül 2026 · 9 dakika okuma

Kısa cevap: Delil toplarken üç şey gerekir: ilanın tarih damgalı ekran görüntüsü, ilanın tam bağlantısı ve satıcı bilgisi. İlan kaldırıldığında bağlantı ölür, bu yüzden görüntü kaydı bildirimden önce alınmalıdır. Ürünün fiziken taklit olduğunu ispat için numune alımı ve faturasının saklanması, güçlü dosyalarda ise noter aracılığıyla tespit yapılması gerekir.

Marka sahiplerinin en sık yaptığı hata sıralamayı ters kurmak: önce şikâyet ediyorlar, sonra delil topluyorlar. İlan kaldırıldığında bağlantı ölüyor, ekran kayboluyor ve elde ihlalin gerçekleştiğine dair hiçbir kayıt kalmıyor.

Doğru sıra tersidir: önce delil, sonra bildirim.

Not: Bu içerik operasyonel bir rehberdir, hukuki danışmanlık değildir. Dava ve ihtarname süreçleri için marka vekili veya avukatla çalışın.

Delil neden bildirimden önce toplanır

Bir ilan kaldırıldığında şunlar olur:

Tek bir markanın beş pazaryerindeki ilan sayısı: Amazon TR 138, Hepsiburada 108, Trendyol 100, n11 58, Çiçeksepeti 30
Kendi taramamızdan: tek bir kozmetik markası, beş pazaryeri, 434 ilan. Marka adı paylaşılmıyor.

Bildiriminiz kabul edilse bile, satıcı yeni bir ilan açtığında veya konu mahkemeye taşındığında ilk ihlalin kaydına ihtiyacınız olur. Kaldırma, sorunu bitirmez; genellikle bir sonrakini başlatır.

Asgari delil paketi

Her ilan için, bildirimden önce:

Delil Nasıl alınır Neden
Tam sayfa ekran görüntüsü Tarayıcının tam sayfa yakalama özelliğiyle, URL ve tarih görünecek şekilde İlanın bütünü
İlanın tam bağlantısı Adres çubuğundan kopyalanır, kısaltılmaz İnceleme için
Satıcı bilgisi Mağaza adı ve/veya satıcı kimliği Aynı satıcının diğer ilanları
Fiyat ve tarih Görüntüde okunur olmalı Zaman içinde karşılaştırma
Ürün görselleri Ayrı dosya olarak indirilir Sizin resmî fotoğrafınızın kullanılıp kullanılmadığı

Görüntüleri düzenli bir klasör yapısında saklayın: marka / pazaryeri / tarih / satıcı. Dosya adlarına ilan kimliğini yazın. Altı ay sonra hangisinin ne olduğunu hatırlamazsınız.

Güçlü delil: numune alımı

Ekran görüntüsü ilanın varlığını gösterir, ürünün taklit olduğunu göstermez. Fiziki taklit iddiası için ürünü satın almak gerekir.

Numune alırken:

Bu paket, hem platform bildiriminde hem sonraki hukuki süreçte kullanılabilir hâle gelir.

Görsel yeniden kullanımı: sessiz ama güçlü delil

Çoğu marka sahibinin gözden kaçırdığı bir kalem: taklit veya yetkisiz satıcıların markanın kendi resmî ürün fotoğraflarını kullanması.

Bu, iki açıdan işe yarar:

  1. Ürün görselleri üzerinde eser sahipliği ve kullanım hakkı sizdedir; izinsiz kullanım ayrı bir talep konusu oluşturur.
  2. Aynı fotoğrafın farklı satıcılarda birebir tekrar etmesi, o satıcıların ürünü ortak bir kaynaktan aldığını veya doğrudan sizin sitenizden görsel indirdiğini gösterir.

Tespit yöntemi basit: ilandaki görseli indirip kendi resmî görselinizle karşılaştırın. Çok sayıda ilan için görsel karşılaştırma otomatikleştirilebilir; markanızı kim satıyor rehberinde bu yönteme değiniyoruz.

Sınırı da yazalım: bu yöntem birebir yeniden kullanılan fotoğrafı yakalar. Satıcı ürünü kendi çekmişse görsel karşılaştırması sonuç vermez.

Delil kütüğü tutun: altı ay sonra dosyanız anlaşılır olsun

Ekran görüntüsü klasörü, hangi görüntünün neye ait olduğunu göstermiyorsa dosya değildir. Her kayıt için tek satırlık bir kütük tutun; şikâyet başvurusunu da bu kütükten üretirsiniz.

Alan Örnek
Kayıt tarihi ve saati 2026-09-03 14:20
Pazaryeri Trendyol
Satıcı / mağaza adı Panelde göründüğü hâliyle
İlan kimliği Pazaryerinin ürün/ilan numarası
Tam bağlantı Kısaltılmamış, izleme parametreleri temizlenmiş
Gözlemlenen fiyat Görüntüde okunan tutar
Dosya adı trendyol_20260903_satici_ilanNo.pdf
Kaydı alan Ad soyad
Ek kayıt e-Tespit başvuru no / arşiv bağlantısı

İki küçük ayrıntı sonradan çok işe yarıyor: kaydı alan cihazın saatinin doğru olması ve tam sayfa görüntüde adres çubuğunun görünmesi. Görüntü dosyalarının sonradan değişmediğini göstermek isterseniz, kaydı aldığınız gün dosyaların SHA-256 özetlerini bir metin dosyasına yazıp saklayın; sonraki karşılaştırma bunun üzerinden yapılır.

Bağımsız arşiv kaydı: Wayback Machine

Kendi aldığınız görüntünün tarihini destekleyen ucuz bir ikinci iz var: sayfayı Internet Archive'ın Save Page Now aracıyla arşivletmek. Hesap gerekmiyor, işlem anonim ve kaydın sonunda kalıcı bir arşiv bağlantısı oluşuyor. Arşiv bağlantısındaki uzun sayı, kaydın tarih damgasıdır: yyyyaagghhddss sırasıyla yıl, ay, gün, saat, dakika, saniye.

Sınırlarını da bilerek kullanın:

Bu yüzden kural şu: arşivi aldıktan sonra arşiv bağlantısını açıp neyin kaydedildiğini görün ve o arşiv sayfasının da ekran görüntüsünü alın. Arşiv kaydı resmî bir tespit değildir; kendi kaydınızın yerine geçmez, yanında durur.

Noter tespiti ve e-Tespit: sayfayı resmî olarak kayda geçirmek

Ekran görüntüsü kendi başınıza aldığınız bir kayıttır; karşı taraf sonradan düzenlendiğini ileri sürebilir. Bir üst basamak noter tespitidir.

Dayanağı açık. Noterlik Kanunu'nun 61. maddesi noterlere "bir şeyin veya bir yerin hal ve şeklini" tespit görevi veriyor. 2014'te eklenen 198/A maddesi ise bunu elektronik ortama taşıyor: 61. maddedeki tespit işleri güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda yapılabileceği gibi, aynı usulle "elektronik ortamdaki durum, görüntü, işlem veya benzeri her türlü verinin tespiti de" yapılabiliyor. Bir pazaryeri ilanı bu tanımın içindedir.

Uygulamada iş e-Tespit adıyla yürüyor. Türkiye Noterler Birliği'nin e-Hizmetler portalında (portal.tnb.org.tr) "E-Tespit" başlığı bulunuyor; aynı hizmet e-Devlet'teki Türkiye Noterler Birliği hizmet listesinde de yer alıyor. Pratik akış üç adım:

  1. Portalda yeni tespit oluşturulur ve tespiti istenen internet adresi girilir.
  2. Sistem bir başvuru numarası üretir.
  3. Bu numarayla notere gidilir ve tespit belgesi onaylatılır.

Ücret ve süre notere göre değişir. Maliyet ilan sayısıyla doğru orantılı büyüdüğü için e-Tespit her ilan için değil, seçilmiş ilanlar için yapılır. Genellikle şu durumlarda gündeme gelir:

Hangi ilanlar için yaptıracağınıza marka vekilinizle veya avukatınızla karar verin.

Mahkemeden delil tespiti (HMK m.400 ve devamı)

Noter tespitinin ötesinde bir yol daha var: mahkemeden delil tespiti istemek. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 400. maddesi, taraflardan her birinin "ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla" keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi gibi işlemleri talep edebileceğini söylüyor. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bunun için hukuki yarar aranıyor ve delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılıyor. İnternet ilanı tam olarak bu tarife oturan bir delil türü: bildirimden sonra kaldırılıyor.

Nereden istenir? Madde 401 iki adres veriyor: henüz dava açılmamışsa esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkeme ya da üzerinde keşif veya bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi. Dava açıldıktan sonra ise yalnızca davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkili ve görevli. Aynı maddenin ikinci fıkrası, noterlerin Noterlik Kanunu uyarınca yapacağı vakıa tespitine ilişkin hükümleri saklı tutuyor — yani iki yol birbirini dışlamıyor.

Talep dilekçeyle yapılıyor (m.402). Dilekçede tespiti istenen vakıa, delillerin kaybolacağı kuşkusunu uyandıran sebepler ve aleyhine tespit istenen kişinin kimlik bilgileri yer alıyor; koşullar buna imkân vermiyorsa karşı taraf gösterilemese de talep geçerli sayılıyor. Mahkemece belirlenen tespit giderleri avans olarak ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmıyor. Talep sahibinin haklarının korunması bakımından zorunluluk varsa, madde 403 uyarınca karşı tarafa tebligat yapılmadan da tespit yapılabiliyor; tespitten sonra evrak karşı tarafa kendiliğinden tebliğ ediliyor. Tespit dosyası, madde 405'e göre asıl dava dosyasının eki sayılıyor.

Bu yolun işletilmesi marka vekili veya avukat işidir; dilekçeyi ve mahkeme seçimini onlar kurar. Marka sahibinin işi, o dilekçeye eklenecek bağlantı, görüntü ve tarih kaydını hazır tutmaktır.

Hangi kayıt neye yarar

Kayıt türü Kim üretir Tipik kullanım
Tam sayfa ekran görüntüsü Siz Pazaryerine şikâyet başvurusu
Arşiv kaydı (Save Page Now) Bağımsız üçüncü taraf Kendi kaydınızın tarihini destekler
Numune ve açılış videosu Siz Ürünün fiziken taklit olduğu iddiası
e-Tespit belgesi Noter İtiraz edilen veya davaya gidecek dosya
Mahkeme delil tespiti Mahkeme Dava öncesi, delilin kaybolma riski varken

Sıralama bir merdiven değil; dosyanın ağırlığına göre seçim yapılır. Elli ilanın tamamı için e-Tespit yaptırmak da, dava aşamasına gelmiş bir dosyayı yalnızca ekran görüntüsüyle yürütmek de aynı ölçüde yanlıştır.

Bildirimden sonra hukuki yol

Platform bildirimi çözüm getirmezse veya ihlal tekrar ederse hukuki yol açılır: ihtarname, ardından gerekirse Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava ve ihtiyati tedbir talebi. Marka hakkına tecavüz ayrıca cezai sorumluluk da doğurabilir.

Bu aşama bu rehberin kapsamı dışında; marka vekili veya avukatla yürütülmesi gerekir. Bizim üstlendiğimiz iş, o dosyanın delil kısmını düzenli ve eksiksiz hâle getirmek.

Yanlış bildirim riski

Son ve en önemli uyarı. Dayanaksız bir kaldırma bildirimi:

Bu yüzden her kaydın gönderilmeden önce gözle değerlendirilmesi gerekir. "Bayi listemde yok" tek başına bildirim gerekçesi değildir; satıcı ürünü yasal yoldan temin etmiş olabilir. Bu ayrımın neden kritik olduğu: "Yetkili Satıcı" rozeti ne demek.

İtiraz geldiğinde delilin gerçek değeri ortaya çıkar

Delil toplamanın en çok gözden kaçan gerekçesi şikâyet aşaması değil, ondan sonrası. Yönetmeliğin 13. maddesi satıcıya itiraz hakkı tanıyor: fatura ve geriye doğru hak sahibine uzanan tedarik zinciri belgeleriyle itiraz eden satıcının ürünü, 14. maddeye göre 24 saat içinde yeniden yayımlanıyor. Pazaryerinin incelemesi de sunulan belgelerle sınırlı; platform ürünün gerçekten taklit olup olmadığına karar vermiyor.

Bunun pratik sonucu şu: yeni belge sunmadıkça aynı ürün ve aynı iddia için ikinci bir şikâyet işleme alınmıyor. Yani her ilan için elinizde pratikte tek bir iyi başvuru hakkı var. Sonradan "şunu da ekleyeyim" demek çoğu zaman mümkün olmuyor; delilin en baştan eksiksiz olması, ilan sonradan değiştirildiğinde ise tarih-saat damgalı kaydın elinizde durması bu yüzden belirleyici.

Burada "yeni belge" ile kastedilen, ilk başvuruda unutulmuş bir ek değil; numune incelemesinden çıkan gerçek bir bulgu. Barkod ve parti numarasının kendi üretim kayıtlarınızla karşılaştırılması, ambalaj ve baskı farkları bu nitelikte sayılabilecek türden kayıtlar.

Delil, şikâyetin zorunlu bir parçası

Delil toplamak yalnızca ileride dava açma ihtimaline karşı yapılan bir hazırlık değil. E-ticaret yönetmeliği, pazaryerine yapılacak şikâyet başvurusunda "gerekçe ve deliller" ile ürünü gösterir internet adresini zorunlu unsur olarak sayıyor; bunlar eksikse başvuru işleme bile alınmıyor ve kırk sekiz saatlik süre başlamıyor.

Bu yüzden delil toplama ile bildirim birbirinden ayrı iki iş değil, aynı işin iki adımı. Başvurunun tamamının nasıl kurulacağını 48 saat kuralı rehberimizde anlattık.

Ekran görüntüsü, bağlantı ve tarih kaydını beş pazaryeri için haftalık üretiyoruz; şikâyet dosyanıza doğrudan girecek biçimde. Ücretsiz ön tarama ile başlayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ekran görüntüsü tek başına delil sayılır mı?

Platform bildirimlerinde genellikle yeterlidir. Hukuki süreçte ise karşı tarafın itirazına açıktır; dosyanın ağırlığına göre noter tespiti veya numune alımıyla desteklenmesi istenebilir.

Numune almadan taklit iddiasında bulunabilir miyim?

Orijinal olmayan bir ürünün satıldığını ileri sürüyorsanız, bunu destekleyen bir delil gerekir. Numune almadan yapılan taklit iddiaları hem platformda hem hukuki süreçte zayıf kalır.

İlan kaldırıldıktan sonra delil toplayabilir miyim?

Çok zorlaşır. Bazı durumlarda arşiv servisleri veya arama motoru önbelleği yardımcı olabilir, ancak bunlar eksik ve güvenilmez kayıtlardır. Wayback Machine'de sayfa hiç arşivlenmemiş olabilir; arşivlenmişse de fiyat ve satıcı alanları eksik kaydedilmiş olabilir. Doğrusu bildirimden önce kayıt almaktır.

e-Tespit nedir, nereden yapılır?

Noterlik Kanunu'nun 61. maddesindeki tespit işlerinin elektronik ortamda yapılan hâlidir; 198/A maddesi elektronik ortamdaki durum, görüntü, işlem veya benzeri verinin de aynı usulle tespit edilebileceğini söylüyor. Başvuru Türkiye Noterler Birliği'nin e-Hizmetler portalındaki E-Tespit ekranından yapılıyor, oluşan başvuru numarasıyla noterde tamamlanıyor. Hizmet e-Devlet'teki Türkiye Noterler Birliği hizmet listesinde de yer alıyor.

Wayback Machine kaydı noter tespitinin yerine geçer mi?

Geçmez. Arşiv kaydı bağımsız bir üçüncü tarafın tuttuğu bir izdir ve kendi ekran görüntünüzün tarihini destekler; resmî bir tespit belgesi değildir. Dosyanız dava aşamasına yaklaşıyorsa e-Tespit veya mahkemeden delil tespiti yollarını marka vekilinizle değerlendirin.

Delil tespitini hangi mahkemeden isterim?

Henüz dava açılmamışsa HMK'nın 401. maddesi iki adres gösteriyor: esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkeme ya da keşif veya bilirkişi incelemesi yapılacak şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi. Dava açıldıktan sonra ise yalnızca davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkilidir. Dilekçeyi ve mahkeme seçimini avukatınız kurar.

Satıcının kişisel bilgilerini toplamalı mıyım?

Hayır. Pazaryerlerinin ürün sayfalarında satıcıya ait vergi numarası, adres ve elektronik tebligat bilgisi yayımlanabiliyor; bunları toplamak ve saklamak kişisel verilerin korunması açısından risk doğurur. Bildirim için mağaza adı ve ilan bağlantısı yeterlidir; kimlik bilgisi gerekirse hukuki süreçte usulüne uygun biçimde temin edilir.

Kaç ilan için delil toplamalıyım?

Hepsi için değil. Önce satıcı bazında gruplayın; her satıcı için en güçlü iki üç ilanı belgelemek, elli ilanın yüzeysel kaydından daha işe yarar.

Delilleri ne kadar süre saklamalıyım?

Hukuki süreç ihtimali sürdüğü müddetçe. Marka hakkına dayalı taleplerde zamanaşımı süreleri söz konusu olduğundan, saklama süresini avukatınıza danışarak belirleyin.

Kaynaklar

İlgili rehberler